Dzieci są naszą przyszłością. Co robimy, aby je chronić, wspierać ich rozwój i szanować ich godność? Dzieci są szczególnie wrażliwymi członkami naszego społeczeństwa, które powinny budzić nasze zainteresowanie. Ponieważ dzieci nie mogą same się chronić, potrzebują wsparcia ze strony dorosłych, społeczeństwa oraz systemu prawnego (zobacz też prawo rodzinne). Ważne jest, aby zrozumieć, że dzieci są samodzielnymi istotami ludzkimi, które mają swoje prawa i nie są własnością ani państwa, ani rodziców.
Konwencja o prawach dziecka
Podstawowe prawa człowieka obowiązują wszystkich ludzi, w tym dzieci. Konwencja ONZ o prawach dziecka (KRK) z 1989 roku koncentruje się jednak na osobach poniżej 18. roku życia i zapewnia im dodatkową ochronę. Konwencja ta gwarantuje każdemu dziecku osobiste, ekonomiczne i kulturowe prawa.
Cztery najważniejsze zasady KRK to: prawo do równego traktowania i ochrony przed dyskryminacją, priorytet dobra dziecka („najlepsze interesy dziecka”), prawo do życia i rozwoju oraz uwzględnianie woli dziecka. KRK wyraźnie stwierdza, że dzieci są samodzielnymi osobami z własnymi prawami, a nie własnością swoich rodziców.
Celem konwencji jest ustalenie ogólnoświatowych minimalnych standardów dla dzieci, aby mogły prawidłowo się rozwijać. Należy do nich prawo do udziału i współdecydowania, prawo do opieki oraz prawo do ochrony przed wszelkimi formami przemocy (fizycznej, psychicznej, seksualnej) i wyzysku.
Konwencja o prawach dziecka jest umową, która skupia się na dobru dziecka. Jest to bardzo udany dokument w sensie prawa międzynarodowego, ratyfikowany przez prawie wszystkie państwa członkowskie ONZ (z wyjątkiem Stanów Zjednoczonych i Somalii).
Austria była jednym z pierwszych krajów, które podpisały konwencję o prawach dziecka 26 stycznia 1990 roku i ratyfikowała ją 6 sierpnia. Konwencja weszła w życie w Austrii 5 września 1992 roku. Austria regularnie przesyła aktualizacje dotyczące wdrażania konwencji do Komitetu ONZ ds. Praw Dziecka. Sieć Praw Dziecka także przygotowuje raport z perspektywy społeczeństwa obywatelskiego.
Dzień Praw Dziecka
Konwencja o prawach dziecka została uchwalona przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 20 listopada 1989 roku. Z tego powodu ten dzień, zwany również Dniem Dziecka, obchodzony jest corocznie 20 listopada.
Historia praw dziecka
Prawa dziecka, a także świadomość potrzeby zapewnienia ochrony dzieci, rozwijały się z czasem. Szczególnie w odpowiedzi na straszną sytuację wielu dzieci, które musiały uciekać podczas I wojny światowej, temat ten zyskał na aktualności. W 1924 roku przyjęto Kartę Praw Dziecka Ligi Narodów. Była to jednak karta prawnie nieobowiązująca, a jej moc wygasła po rozwiązaniu Ligi Narodów w 1946 roku.
Następnie, w listopadzie 1959 roku, przyjęto deklarację ONZ o prawach dzieci. Brakowało jednak jej wiążącego charakteru, podobnie jak Karta Praw Dziecka Ligi Narodów. Inicjatywę podjęła Polska, która w 1978 roku przygotowała pierwszy projekt konwencji o prawach dziecka.
Ten projekt przeszedł dalszy rozwój, a drugi projekt stał się podstawą do ostatecznej wersji konwencji o prawach dziecka, którą znamy dzisiaj. Ostateczna wersja została przyjęta 20 listopada 1989 roku przez Zgromadzenie Ogólne ONZ.
Naruszenie praw dziecka
W wielu krajach na świecie prawa dzieci są łamane lub ignorowane. Niektórzy rodzice nie rejestrują swoich dzieci po urodzeniu. W związku z tym oficjalne instytucje nie mają informacji o istnieniu dziecka, co ma negatywne skutki dla praw dziecka. W niektórych krajach dzieci, a zwłaszcza dziewczęta, nie mogą uczęszczać do szkoły.
Wielu dzieci żyje w skrajnej biedzie i nie ma dostępu do odpowiedniej opieki medycznej, żywności, wody czy edukacji. W niektórych krajach praca dzieci nadal stanowi duży problem. W Austrii instytucje takie jak Amnesty International krytykują brak wystarczającego monitoringu, aby zapewnić przestrzeganie praw dzieci.
